شمش فولادی، بیلت، بلوم و اسلب چه تفاوت هایی دارند؟

شمش فولادی (Ingot): پدربزرگ خانواده فولاد

شمش فولادی را می توان نقطه آغازین بسیاری از محصولات فلزی دانست. وقتی فولاد مذاب از کوره های غول پیکر (چه از نوع کوره بلند که با سنگ آهن کار می کند و چه کوره های قوس الکتریکی که قراضه را ذوب می کنند) به دست می آید، آن را در قالب های بزرگ و معمولاً ذوزنقه ای شکل می ریزند.

چرا به این روش “سنتی” می گوییم؟
چون در این روش ریخته گری، مذاب به صورت یکجا در قالب ریخته شده و به آرامی سرد می شود. این فرآیند، با اینکه ساده است، معایبی هم دارد:

  • ساختار غیریکنواخت: به دلیل سرعت سرد شدن متفاوت در مرکز و کناره های قالب، ممکن است ساختار کریستالی شمش یکدست نباشد.
  • احتمال وجود ناخالصی: گازها و ناخالصی ها ممکن است در مرکز شمش محبوس شوند و باعث ایجاد تخلخل گردند.

کاربرد اصلی شمش:
امروزه شمش های سنتی بیشتر برای ذوب مجدد و تولید آلیاژهای خاص یا نوردکاری سنگین (فورجینگ) برای ساخت قطعات بسیار بزرگ و یکپارچه صنعتی به کار می روند.

شمش های فولادبی چیده شده

بیلت (Billet) یا شمشال: چابک و پرکاربرد

حالا به سراغ محصولی مدرن تر و پرطرفدارتر در بازار می رویم: بیلت. بیلت که در بازار به آن شمشال نیز می گویند، محصولی است که از فرآیند ریخته گری مداوم (Continuous Casting) به دست می آید. در این تکنولوژی پیشرفته، فولاد مذاب به صورت پیوسته به درون یک قالب مسی آب گرد ریخته شده و همزمان با پاشش آب خنک می شود. خروجی این فرآیند، یک شاخه بلند با سطح مقطع مربع یا دایره است که به طول های دلخواه برش می خورد.

ویژگی های برجسته بیلت:

  • تولید مدرن: روش ریخته گری مداوم، سرعت تولید را بالا برده و کیفیت را تضمین می کند.
  • ساختار یکنواخت: به دلیل انجماد سریع و کنترل شده، ساختار آن بسیار همگن و بدون تخلخل است.
  • سطح مقطع کوچک تر: معمولاً عرضی کمتر از ۱۵ سانتی متر دارد.
  • انعطاف پذیری بالا: بیلتی که با گرید 3SP تولید می شود، کربن کمتری دارد و انعطاف پذیرتر است. در مقابل، گرید 5SP کربن بیشتر و استحکام بالاتری دارد.

کاربردهای کلیدی بیلت:

بیلت ماده اولیه اصلی برای تولید محصولات طویل است. اگر به دنبال قیمت میلگرد، سیم مفتول یا لوله های بدون درز هستید، در واقع دارید هزینه محصولی را می پردازید که از بیلت ساخته شده است.

  • تولید انواع میلگرد ساختمانی و صنعتی
  • ساخت مفتول برای تولید سیم، کابل، توری و میخ
  • تولید نبشی، سپری و ناودانی های با سایز کوچک
  • ساخت قطعات صنعتی از طریق اکستروژن

بلوم (Bloom) و اسلب (Slab):

بیلت در خانواده محصولات نیمه نهایی تنها نیست. بلوم و اسلب نیز از همان فرآیند ریخته گری مداوم تولید می شوند، اما در ابعاد و شکل با بیلت تفاوت دارند:

  • بلوم (Bloom) یا شمشه : سطح مقطعی شبیه به بیلت (مربع) دارد، اما بسیار بزرگ تر است (عرض بیشتر از ۱۵ سانتی متر). بلوم برای تولید مقاطع سنگین ساختمانی و صنعتی استفاده می شود. کاربرد اصلی آن تولید تیرآهن، ریل راه آهن، قوطی های پروفیل سنگین و سپرهای بزرگ است.
  • اسلب (Slab) یا تختال: برخلاف بیلت و بلوم، سطح مقطع آن مستطیلی است. اسلب ماده اولیه تولید تمام محصولات فولادی تخت است. از ورق های نازک خودرو گرفته تا صفحات ضخیم مورد استفاده در کشتی سازی، همگی سفر خود را از یک اسلب داغ آغاز می کنند. کاربرد اصلی آن تولید انواع ورق (گرم و سرد)، لوله های درزدار و بدنه ماشین آلات سنگین است.
اسلب

جدول مقایسه ای شمش،بیلت، بلوم و اسلب

تصویر جدول مقایسه ویژگی های شمش و بیلت، بلوم و اسلب